Entre a arquitectura relixiosa que posúe o concello hai que sinalar as igrexas parroquiais, que suman un total de quince, entre as que destacamos o templo parroquial de Santa María de Alba, de estilo neoclásico-barroco e consagrado por don Diego Xelmírez, que a primeiros do século XII adquirira a propiedade do templo, reconstruíndoo e converténdoo en diocese. Digna de mención é tamén a de San Pedro de Campañó, orixinariamente de liñas románicas, pero debido ao seu estado ruinoso iniciouse a construción da actual capela maior a comezos do século XVIII. No seu interior, destaca unha imaxe gótica da Virxe do O, do século XIV. Non podemos esquecer mencionar a igrexa de San Vicente de Cerponzóns, un edificio do século XII situado nun cotarelo desde o que se divisa unha espléndida panorámica do río Lérez, ou a igrexa románica de Santa María de Sampaio, do século XIII, que pese a ter sufrido importantes reformas, aparece no libro de Hipólito de Sá “Rutas del Románico en la provincia de Pontevedra”. Pero sen dúbida, destaca o mosteiro beneditino de San Bieito de Lérez, construído nun outeiro desde o que se divisa o leito do río Lérez e onde viviron personaxes de notable relevancia como o Padre Sarmiento ou o Padre Feixóo. Documentalmente téñense noticias da súa existencia nos últimos anos do século IX e primeiros do X. Coa desamortización a finais do século XIX, os monxes foron obrigados a abandonar o mosteiro e a súa igrexa converteuse en igrexa parroquial. Actualmente consérvase anexo á igrexa parte do claustro monacal. Entre as capelas destaca a de santa Margarida de Mourente, de estilo románico, que acolle no seu adro un carballo de moita sona, varias veces centenario. |